GRYZONIE


Szczur wędrowny (Rattus norvegicus

Szczur wędrowny jest bardzo pospolity w całej Polsce. Wyróżnić można jego populacje zasiedlające doliny rzek, wilgotne starorzecza i zlewiska oraz populacje przechodzące na okres wegetacyjny z domostw na pola uprawne i brzegi rzek. W budynkach mieszkalnych i gospodarskich najchętniej zajmują zaciszne miejsca w piwnicach, pod podłogami oraz w kanałach i urządzeniach kanalizacyjnych.

Szczur wędrowny jest stosunkowo dużym zwierzęciem. Ciało ma krępe, głowę szeroką, pysk tępo zakończony. Jeśli jego uszy zostaną przygięte do przodu, wówczas nie sięgają oka. Ogon pokryty jest drobnymi łuskami oraz rzadkimi, krótkimi włosami. Ubarwienie grzbietu jest najczęściej brunatno szare, brzucha białawe z odcieniem szarawym lub żółtawym. Długość głowy i tułowia wynosi 19-30 cm, a ogona od 15 do 23 cm.

szczur wedrowny01

Ciąża u szczura wędrownego trwa 21-23 dni. Samica rodzi najczęściej 3-6 razy w roku po 7-8 (nawet do 12) młodych. Dojrzałość płciową osiągają one w wieku 3-4 miesięcy. Żyją 3-4 lata, ale najczęściej 12-18 miesięcy.

szczur wedrowny02

Szczury są bardzo ruchliwe, aktywne w ciągu całej doby, głównie jednak nocą. Wiosną migrują zwierzęta w różnym wieku, a jesienią przeważnie osobniki młode. W ciągu doby mogą pokonać odległość 600 m, a w ciągu roku - 20 km. Są bardzo ostrożne. Wędrują tylko w nocy w grupach po kilkanaście lub kilkadziesiąt osobników, rzadko pojedynczo, zachowując się cicho.

Szczur wędrowny dobrze pływa i nurkuje, ale gorzej się wspina. Szczur przystosowuje się do każdego pożywienia. W polu żywi się przede wszystkim soczystymi roślinami, zjadając podziemne i nadziemne ich części. Powoduje znaczne szkody w uprawach, szczególnie w inspektach, szklarniach, sadach i szkółkach. Nie gardzi też mięczakami, rakami, rybami, żabami, pisklętami, jajami, drobnymi ssakami oraz padliną.

Szczur śniady (Rattus rattus)

Szczur śniady występuje licznie w portach morskich i na zachodzie kraju, wzdłuż biegu Odry. Zamieszkuje strychy, górne piętra budynków, spichrze, hale targowe i piwnice oraz statki. W glebie buduje proste nory o jednym lub kilku otworach wyjściowych.

Szczur śniady jest mniejszy i smuklejszy od szczura wędrownego, ma dłuższe od niego uszy i ogon. Ubarwienie może być zmienne. Grzbiet jest zawsze znacznie ciemniejszy od spodu ciała. Uszy są duże, cienkie i prawie pozbawione włosów. Długość głowy i tułowia wynosi 13-24 cm, a ogona 13,5-25 cm.

U szczura śniadego ciąża trwa 21-23 dni, samice rodzą 3-6 razy w ciągu życia od 5 do 10 (nawet do 13) młodych, które dojrzewają płciowo w wieku około 3 miesięcy.

Doskonale wspina się i skacze na wysokość prawie 1 m, ale gorzej pływa niż szczur wędrowny. Żywi się głównie pokarmem roślinnym: ziarnem zbóż, warzywami, ziemniakami, bezkręgowcami. Zjada też owoce, po które sięga wchodząc nawet na drzewa.

szczur sniady

Mysz domowa (Mus musculus)

Mysz domowa występuje w całej Polsce. W lecie przebywa głównie na polach uprawnych (zboża), w ogrodach i sadach. Zimą przenosi się do zabudowań, chociaż może zimować również w polu.

Mysz domowa ma ciało smukłe, głowę stosunkowo szeroką o zaostrzonym pysku. Zęby przednie (siekacze) mają na wewnętrznej stronie schodkowate wcięcia, charakterystyczne dla tego gatunku. Uszy przygięte do przodu zwykle sięgają oczu. Stopy są krótkie i szerokie. Okrywa włosowa na grzbiecie ma barwę szarą lub żółtawo szarą, na brzuchu kremową lub biało popielatą. Długość głowy i tułowia dochodzi do 11 cm, ogona do 10 cm. Dorosły osobnik waży od 10 do 21 g.

Ciąża trwa 19-21 dni. Samica rodzi 7-8 razy w ciągu roku (czasem nawet do 10 razy) po 4-16 młodych. Młode karmi mlekiem przez 25 dni. Młode osiągają dojrzałość płciową w wieku 2-3 miesięcy (często po 42 dniach). Mysz domowa żyje do 2 lat, ale najczęściej 9-12 miesięcy.

Mysz domowa kopie długie i proste korytarze płytko (20-30 cm) pod ziemią, a gniazda zakłada pod korzeniami drzew, na miedzach, w stertach, w budynkach mieszkalnych i gospodarskich. Do gniazda prowadzą zwykle 2-3 chodniki.

mysz dom

Mysz żeruje głównie w nocy, ale również można ją zobaczyć za dnia. Jest wszystkożerna. Zjada pokarm roślinny i zwierzęcy. Jest pospolitym szkodnikiem w stogach, w stodołach, przechowalniach, domach. Żywi się owadami, ziarnem zbóż, kukurydzy, warzywami, owocami, zapasami żywności w magazynach i spiżarniach. Nie gromadzi zapasów, dlatego występuje w miejscach bogatych w pokarm. Na miejscu żeru można znaleźć charakterystyczne drobne odchody. Wydziela specyficzny, wszystkim dobrze znany „mysi” zapach. Zapach ten pozostawia samiec znakując swoje terytorium moczem.

Mysz domowa jest bardzo żarłoczna, zjada bardzo dużo produktów żywnościowych, a dziesięć razy więcej zanieczyszcza, czyniąc niezdatnymi do spożycia. Przy dużym zagęszczeniu na polach zbóż wyrządza znaczne szkody. Występując w naszych mieszkaniach przegryza opakowania, ubrania, wyroby ze skór, książki i z resztek buduje swoje gniazda.

Mysz polna (Apodemus agrarius)

Czasem do magazynów zbożowych może przejść na zimę mysz polna, która w okresie letnim zamieszkuje ogrody warzywne, sady, łąki, pola, brzegi lasów i zarośli. Mysz polna ma charakterystyczne ubarwienie, po którym łatwo ją odróżnić od myszy domowej. Grzbiet jej ciała i boki są szaro- lub żółtaworude z ciemną pręgą włosów przechodzącą wzdłuż całego grzbietu, spód ciała biały, wyraźnie odgraniczony od boków. Długość głowy i tułowia wynosi 10-12 cm, a ogona - 7-9 cm.

mysz polna

W polu mysz buduje nory proste, dość długie, położone płytko pod powierzchnią. Przy ich końcu zakłada gniazdo. Ciąża u myszy polnej trwa 21-23 dni. Samica rodzi 3-4 razy w roku po 2-9 młodych, które uzyskują dojrzałość płciową po 2 miesiącach. Mysz polna żyje do 1,5 roku.

Żywi się różnorodnym pokarmem, dostępnym w danej porze roku. Wiosną zjada wschody traw i zbóż, latem żywi się owocami różnych roślin, a jesienią i zimą ziarnem zbóż, korą drzew, przechowywanymi w kopcach bulwami i korzeniami. Gdy w danym rejonie lub pomieszczeniu pojawi się masowo, wówczas powoduje znaczne straty. 


OWADY


Karaczan prusak (Blatella germanica

Długość ciała samca wynosi około 10-12 mm. koloru brunatno-żółtego z jaśniejszymi nogami i czułkami. Samica jest trochę ciemniejsza i nieco większa około 12-16 mm.

prusak01

 

Samica formuje kokon po 7 dniach od zapłodnienia. Kokon ma porzeczne bruzdy odpowiadające położeniu komór jajowych których przeciętnie jest 30 (od16do 56). Przytwierdzony jest on do końca odwłoka, który samica nosi aż do momentu wylęgu larw, po którym odrzuca go i przestaje się nim interesować.

prusak02

 

Długość życia w temperaturze 25º Wynosi około 260 dni w którym to czasie samice składają 4 kokony. Odżywiają się resztkami produktów bogatych w białko. W przegęszczonych populacjach występuje możliwość kanibalizmu.

Karaczan wschodni (Blatta orientalis

Tak jak w przypadku prusaków samica jest nieco większa do 28mm. od samca który osiąga wielkość rzędu 21-25mm. Owady są masywnie zbudowane – samice prawie czarne, samce zaś o ubarwieniu czekoladowym.

karaczan wschodni

Długość życia dorosłego osobnika wynosi około 140 dni (w temperaturze 25º C).

Po kopulacji, samice po upływie kilku do kilkunastu dni, przystępują do formowania kokonu, w którym znajduje się przeciętnie 16 jaj. Kokony składane są bezpośrednio na pokarm lub w jego bezpośrednim otoczeniu w ilości 8-10 razy w czasie życia samicy. Rozwój zarodkowy uzależniony jest od temperatury (30ºC - 42 dni, 21ºC- 81 dni). Natomiast rozwój larwy w temp.30ºC to > 300dni, temp.25ºC > 530 dni, a w przypadku pokarmu o niskiej jakości proces ten może być przedłużony do trzech a nawet czterech lat.

Mklik mączny (mól zbożowy)

Rozpiętość skrzydeł 20-25 mm, długość ciała 10-14 mm. Przednie skrzydła szare z niebieskim odcieniem, w ich części nasadowej i wierzchołkowej występują poprzeczne czarne, zygzakowate linie. Tylne skrzydła są szerokie, jasno szare z ciemniejszymi żyłkami i obwódką zewnętrzna. Skrzydła w czasie spoczynku złożone dachówkowo wzdłuż tułowia.

mklik mleczny

Dorosłe motyle są aktywne tylko w nocy, nie pobierają pokarmu a w dzień siedzą nieruchomo na ścianach lub opakowaniach produktów. Samica w dwutygodniowym okresie swojego życia składa ok. 200 jaj w niewielkich skupiskach lub pojedynczo w pobliżu produktów spożywczych lub bezpośrednio na ich powierzchni.

Rozwój embrionalny trwa w temperaturze 26ºC - 4 dni.

Gąsienice żerują w powierzchniowej warstwie pokarmu (produktów żywnościowych) 55-70dni (w temperaturze 18-20ºC ) po czym opuszczają produkt i szukają miejsca do przepotwarzenia i budują w nich kokony poczwarkowe.

W temperaturze pokojowej stadium poczwarki trwa 17-20 dni. 

Trojszyk ulec (Tribolium confusum)

Trojszyk ulec (Tribolium confusum) jest małym, długości 3-4 mm, brązowoczerwonym chrząszczem. Na grzbietowej części jego pancerzyka widoczny jest wzorek z drobnych, wgłębionych punkcików.

 

trojszyk ulec

Samica składa jaja wprost do pokarmu w którym rozwój larw trwa 20-35 dni. W przypadku pokarmu gorszej jakości rozwój larwalny przedłużony być może nawet do czterech miesięcy.

Dorosły chrząszcz bardzo szybko rozpoczyna żerowanie przy czym w ogrzewanych pomieszczeniach może żyć do trzech lat. Przy optymalnych warunkach rozwija się 4-6 pokoleń w ciągu jednego roku.

MUCHA DOMOWA Musca domestica L.

Muchy są ciepłolubne – żyją latem do 40-dni . Przesiadują w miejscach ciepłych i nasłonecznionych. Ruchliwość uzależniona jest od temperatury otoczenia:

  • < 8ºC - nie ruszą się
  • 9-12ºC - chodzą
  • > 12 ºC - fruwają

mucha domowa

Samica potrafi złożyć w okresie swojego życia ok. 600 jaj w 5-6 porcjach, gdzie w optymalnych warunkach w ciągu jednego sezonu może powstać do 14-tu pokoleń. 

Jedna para much domowych, gdyby nie były niszczone przez wrogów naturalnych i niekorzystne czynniki środowiska, dałaby w ciągu roku 1019 osobników potomnych, które pokryłyby kulę ziemską warstwą 14 m grubości!

cookies

Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci Twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!